Zestaw Z39 - aparat RTG Phywe

X1 - Promieniowanie X

Celem ćwiczenia jest wyznaczenie widm energetycznych dyskretnych linii promieniowania charakterystycznego poprzez pomiar kąta Bragga.

Przyporządkowanie energii poszczególnych zarejestrowanych przejść pozwala na identyfikację danego pierwiastka.

Ćwiczenie jest wykonywane z wykorzystaniem aparatu rentgenowskiego oraz licznika Geigera Muellera.

The aim of this experiment is to measure the intensity of X radiation from the lamp with tungsten anode. The intensity of the radiation as a function of Bragg angle is measured with the usage of monocristal and Geiger-Müller counter. Energy of the detected radiation is determined based on the angles of refraction of characteristics lines of X radiation.

 

 

X2 - Efekt Comptona / Compton effect

Celem eksperymentu jest pomiar zależności kątowej energii promieniowania X rozpraszanego na kwasi-swobodnych elektronach (w tak zwanym efekcie Comptona). Jednocześnie wyznaczana jest kątowa zależność różniczkowego przekróju czynnego na efekt Comptona. Wyniki pomiarów porównywane są z przewidywaniami teoretycznymi otrzymanymi przy założeniu, iż rozpraszanie zachodziło na swobodnych elektronach.

Ćwiczenie zaznajamia z metodą wytwarzania promieniowania X poprzez emisję promieniowania hamowania elektronów, charakterystycznym promieniowaniem X, rozpraszaniem fotonów na elektronach, metodami detekcji promieniowania X, metodyką pomiarów zależności kątowych energii i przekroju czynnego stosowanymi w fizyce jądrowej.

Zestaw eksperymentalny stanowią: kompletny zestaw z wymienną lampą rentgenowską i goniometrem umożliwiającym zmianę kąta detekcji, lampy rentgenowskie z anodami wykonanymi z miedzi i molibdenu, płytka ze szkła akrylowego (poli(metakrylan metylu) - PMMA), detektor półprzewodnikowy, układ zawierający zasilanie detektora, wzmacniacz oraz analizator wielokanałowy odczytywany przez komputer.

 The aim of the exercise is to measure the angular dependence of the differential cross section for Compton scattering. The dependence of energy of scattered radiation as a function of the scattering angle is also investigated. Using a variety of X-ray tubes one can also examine the dependence of the Compton effect on the initial radiation energy.

 

X3 - Dozymetria i badanie wpływu promieniowania X na media biologiczne

Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z promieniowaniem X, a zwłaszcza z jego właściwościami jonizującymi, które mają zastosowanie m.in. w kwestii ochrony radiologicznej przy wyznaczaniu i obliczaniu dawek promieniowania. Natomiast ostatnia część ćwiczenia dotyczy metod obrazowania materiałów biologicznych z wykorzystaniem promieniowania X.

W pomiarach wykonywanych w ramach ćwiczenia wykorzystywane są: lampa promieniowania X, elektroskop i kondensator do pomiaru jonizacji powietrza i wyznaczenia dawek promieniowania oraz model układu krwionośnego do badania wpływu środków kontrastujących na obrazy wykonywane promieniami X.


The aim of the experiment to present the radiation dose units and calculation of dose rates as well as the method of their measurement based on the ionization properties of X-rays. Additionally the imaging of blood vessel model with contrast medium will be performed. 

 

 

X4 - Obrazowanie oraz badanie rozmiarów i położenia obiektów naświetlonych promieniowaniem X / X-rays imaging

Celem ćwiczenia jest ilościowe i jakościowe poznanie podstawowych zjawisk fizycznych wykorzystywanych w obrazowaniu za pomocą promieniowania X. Mierzone są współczynniki absorpcji promieniowania X w różnych materiałach, oraz badane są obrazy radiograficzne różnych obiektów.

The aim of the exercise is to gain quantitative and qualitative knowledge of the fundamental physical phenomena used in X-rays imaging. The X-rays absorption coefficients for different materials are measured, and radiographic images of various objects are studied.